Update: Doorontwikkeling MDFT

Vorig jaar berichtte we over het Project Doorontwikkeling van MDFT en Systeemgericht werken voor 18+-jongeren in justitiële jeugdinrichtingen met ambulante voortzetting. Hieronder volgt een update.

Update project van KFZ/J: Doorontwikkeling van Multidimensionele Familie Therapie

Inleiding

De twee justitiële jeugdinrichtingen (JJI’s) Teylingereind en de Hartelborgt werken al jaren succesvol met de systeemtherapie MDFT. Deze behandeling is ‘evidence based’ t/m 18 jaar. Recent heeft in Amerika onderzoek plaatsgevonden, waarbij duidelijk werd dat MDFT ook effectief blijkt voor de groep van 18-24 jaar. In Teylingereind en de Hartelborgt verblijven naast adolescenten, ook deze jongvolwassenen. Daartoe horen de ‘reguliere 18-plussers’, jongeren die 18 worden in de JJI en daar blijven (bijvoorbeeld met juridische titel detentie of PIJ-maatregel). Behalve om deze groep gaat het tegenwoordig ook om de jongvolwassenen die binnenkomen via het adolescentenstrafrecht (ASR) en een aanzienlijk deel van de populatie vormen. Voor deze jongvolwassenen van 18 tot 24 jaar ontbreekt het tot nu toe aan goedgekeurde interventieprogramma’s. Via KFZ/J wordt nu een project gesubsidieerd ‘Doorontwikkeling van MDFT voor 18+’ waarbij vanuit deze beide JJI’s onderzocht wordt hoe we MDFT kunnen aanpassen voor deze jong volwassenen en we de aanpassingen in de praktijk testen. Dit project wordt ondersteund door de Academische Werkplaats (AWR) en door Stichting Jeugdinterventies (SJI).

Wat doen we?

In februari 2019 is gestart. Eerst is het Amerikaanse protocol bestudeerd en vertaald wat van belang is. Dit is gebruikt voor nascholing van de MDFT-therapeuten in Teylingereind en de Hartelborgt. Vanaf oktober 2019 worden de vertaalde aanpassingen in de praktijk getest bij 15 jong volwassenen. Er wordt gestart met MDFT terwijl ze nog in de JJI verblijven en daarna wordt de behandeling nog enige tijd voortgezet als ze ontslagen zijn. Het is belangrijk dat het pedagogisch personeel in de JJI’s ook het belang van het systeem rondom de jongere zien en contacten stimuleren. Daarom worden teams in beide JJI’s getraind in systeem-/gezinsgericht werken (GGW) voor 18-24 jaar. Ook dat vraagt enige aanpassing op het originele programma van GGW. Inmiddels zijn in Teylingereind het afgelopen half jaar 2 teams van leefgroepen getraind n binnenkort zal dit ook in de Hartelborgt gebeuren. Voor nu hebben we met name aandacht besteed aan de veranderingen die deze leeftijdsfase met zich mee brengt en wat dit betekent voor de bejegening.

Aanpassingen

De veranderingen in het MDFT-protocol zijn niet groot, maar wel essentieel. Zo heeft een aantal van de betrokken jongvolwassenen zelf al een partner of zelfs een gezin. Via de ouders en/of via de eigen partner en het eigen gezin van de jeugdige dienen zich risico- en beschermende gezinsfactoren aan waarmee de MDFT-er aan de slag gaat om een jongvolwassene te behoeden voor terugval in probleemgedrag. MDFT is een systeem-/gezinstherapie, waarbij dus logischerwijs ook veel nadruk ligt op de relaties tussen de gezinsleden. Bij het ouder worden van de jongere veranderen de relaties tussen ouders en jongere. Vanwege het proces van streven naar autonomie bij de jong volwassene dient er ruimte te zijn voor losmaking van de band met de ouders. Maar dat betekent niet dat ouders moeten loslaten. In MDFT bij jong volwassenen en ouders wordt meer aandacht besteed aan dit proces. Ook komt er soms meer ruimte voor het bespreken van ‘pijn uit verleden’ bij jongere en/of ouders. Een andere aanpassing is dat er meer aandacht is voor het kiezen van een partner, via sessies met als onderwerp ‘levensrelatie review’. En wanneer jongeren al een vaste partner hebben, wordt die ook betrokken bij de sessies en is er aandacht voor onderhouden van een relatie. Wanneer de jong volwassene vader  is, dan is er aandacht voor wat het vaderschap betekent, maar wordt er ook gewerkt aan ouderlijke samenwerking en aan ouderschapsvaardigheden. Twee andere aanpassingen betreffen de onderwerpen verslaving en beroepskeuze/– planning.

Beloop

Het project heeft enige vertraging, omdat de instroom van jongeren met ASR-titel in de JJI’s stil kwam te liggen. Het ministerie plaatste deze jong volwassenen in de Penintiaire Inrichting Ter Peel, omdat sinds oktober de druk op het aantal plaatsen in JJI’s te groot werd. Het doel was aanvankelijk om in februari 2020 15 jongeren voor een pilot-onderzoek te hebben geïncludeerd. Door de vertragingen zaten we in februari echter pas op 9, maar inmiddels zitten we op de beoogde 15. We willen nog enkele jongeren includeren voor als we er onverhoopt toch nog jongeren uitvallen. Ook is het soms lastig om via de gemeentes het traject om MDFT ‘buiten’ voort te zetten vergoed te krijgen.

Pilotgroep

Op dit moment zijn er 15 jong volwassenen geïncludeerd. Oorspronkelijk zijn er zelfs 19 geïncludeerd, waarvan er inmiddels 4 afgevallen zijn vanwege verschillende redenen: of de financiering voor het buitentraject kon niet worden geregeld, of er was na 2 maanden ‘buiten’ was er nog steeds geen reclassering geregeld.  Van de 15 hebben 4 een PIJ-maatregel en één is in Hoger Beroep. De andere 10 hebben een ASR-titel, waarvan sommige nog steeds preventief gehecht zijn of een detentie-restant heeft. Van de 4 PIJ-ers zitten er 3 in de eerste – nog gesloten – fase zitten en eentje al in de resocialisatiefase. Veel jong volwassenen in de pilot blijken verslaafd te zijn (zeker de helft), 2 van hen zijn zelf vader, meerderen hebben al een vaste partner. 8 van de 15 verblijven inmiddels ‘buiten’ en de anderen zitten nog in de JJI.

Gezinsgericht weken en toestemming voor contact met ouders

Jong volwassenen mogen bij binnenkomst in een JJI aangeven of ze toestemming geven voor contact met ouders. Vaak horen we dat veel jong volwassenen geen toestemming geven. We hebben hierover een groepsinterview met meerdere jong volwassenen gehouden. Zij zeggen hierover dit: ‘de vraag of we toestemming geven voor contact met ouders moet niet op dag één, maar beter later in die week gesteld worden’. Dit heeft ermee te maken dat er bij een jongere die net binnen is, er van alles door zijn hoofd kan spoken. En dat door allerlei emoties zij de boot vaak afhouden als het gaat om het contacten van ouders. De jongeren benoemden dit als: ”Je weet bijvoorbeeld niet goed wat je plan gaat zijn de komende tijd. Je schaamt je nog of voelt je schuldig. Dat duurt een paar dagen, voordat je zoiets hebt van een plan of zo: ik ga stoppen met blowen of roken etc….” Daarom benoemen ze ook heel bewust: vraag eerst meer naar de thuissituatie voordat je gaat vragen naar het contact opnemen met ouders. Dit wordt bevestigd op een andere manier. We hebben 4 maanden lang de nieuw binnen gekomen 18+-jongeren op een leefgroep bezocht en een heel kort gesprekje a la bovenstaande gevoerd. Dan blijkt dat hooguit 2- 3 jongeren geen toestemming en 2-3 jongeren nog twijfelen, maar de andere 25 toestemming geven om gezamenlijk ouders te bellen of uit te nodigen voor een gezinskennismakingsgesprek.

De komende tijd

Het project loopt in principe tot februari 2021, maar door de vertraging nu ook met corona zal dit rond de zomer worden. Wat gaan we nog doen? De komende tijd hopen we bij de al getrainde teams in Teylingereind en de Hartelborgt nogmaals een dagdeel vervolgtraining te geven in GGW. Ook willen we kijken of we de gedragswetenschappers van beide instellingen nog extra kunnen trainen in het voeren van gezinskennismakingsgesprekken. Daarnaast willen we nog een ‘thema’-avond over ‘op eigen benen staan‘ houden voor ouders op een leefgroep in zowel in Teylingereind als in de Hartelborgt. En we zouden graag een ouderavond organiseren met zowel een ouder als een jongere die al enige tijd weer vrij is. Maar voor dat alles is het nodig dat eerst de beperkingen rondom corona weer minder worden. En natuurlijk gaan we intussen ook door met het schrijven van de aanpassingen in MDFT-protocol. Want dat zal de opbrengst van dit project zijn.

Voor meer informatie

Kees Mos, projectleider

klinisch psycholoog, senior international trainer MDFT bij SJI.

tel. 06400593555

email: k.mos@stichtingjeugdinterventies.nl

 

Meer weten over MDFT? Kijk op de MDFT pagina.