Jaarverslag 2016

Onderzoek en publicaties

Net als voorgaande jaren is Stichting Jeugdinterventies betrokken bij een aantal onderzoeken naar de effectiviteit van MDFT. Daarnaast zijn er verschillende artikelen en onderzoeken gepubliceerd.

Onderzoek

MDFT in een instelling voor JeugdzorgPlus

In opdracht van SJI hebben onderzoekers van de Hogeschool Avans bestudeerd of MDFT toepasbaar is in een instelling voor jeugdzorgplus. Uit dit onderzoek bleek dat ‘Residentiële MDFT’ goed toepasbaar is en tot goede resultaten leidt. De uitkomsten van dit externe onderzoek zijn gepubliceerd:

Hoogeveen C.E., Vogelvang B., Rigter H. Feasibility of inpatient and outpatient Multidimensional Family Therapy for improving behavioral outcomes in adolescents referred to residential youth care. Residential Treatment for Children & Youth 2017; 34: 61-81.

MDFT in Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI’s)

SJI neemt deel aan de Academische Werkplaats Forensische Zorg Jeugd (AWFZJ). Promovenda Inge Simons doet onderzoek naar de invoering en het effect van gezinsgericht werken op JJI-afdelingen voor kort verblijf. Een eerste publicatie, over de opzet van het onderzoek, is verschenen:

Simons I., Mulder E., Rigter H., Breuk R., van der Vaart W., Vermeiren R. Family-centered care in Juvenile Justice Institutions: a mixed methods study protocol. JMIR Research Protocols 2016; 5(3): e177. DOI

De bestendiging van MDFT-teams

In de zomer van 2015 is gestart met een onderzoek naar de bestendiging en het voortbestaan van MDFT-teams. MDFT International (Miami) voert dit onderzoek uit met inbreng van gegevens van SJI.

De gegevens voor Noord-Amerika en Europa zijn in één bestand verzameld. De eerste indruk is dat MDFT-teams opmerkelijk lang bij elkaar blijven en dat als een team stopt, dit vaak wordt veroorzaakt door factoren die buiten het team liggen. Definitieve resultaten moeten nog gepubliceerd worden. In samenwerking met MDFT International wordt er een internationaal artikel geschreven. De verwachting is dat dit medio 2017 klaar zal zijn.

Hoe vergaat het jongeren die met MDFT zijn behandeld 10 jaar later?

Begin december 2015 is een onderzoeksvoorstel ingediend bij ERANID, het verslavingsonderzoeksprogramma van de EU. Dit onderzoek is een vervolg op het INCANT-onderzoek in vijf West-Europese landen. Deelnemers willen antwoord op de vraag hoe het jongeren die met MDFT zijn behandeld 10 jaar later vergaat. Er zijn in totaal 30 voorstellen ingediend bij ERANID. De organisatie heeft subidie toegekend aan andere voorstellen. Hierdoor gaat dit onderzoek niet door.

Kosteneffectiviteitsonderzoek Erasmus University Rotterdam

Het kosteneffectiviteitsonderzoek van de Erasmus University Rotterdam is afgerond. Uit dit onderzoek blijkt dat jongeren die met MDFT behandeld zijn beter in hun vel zitten en minder angstig en depressief zijn waardoor de maatschappelijke kosten lager blijven. De kosten van een behandeling met MDFT worden dan ook later terugverdiend wat ervoor zorgt dat MDFT kosteneffectief is.

Het artikel van dit onderzoek is in maart 2016 plaatst in het blad ‘Journal of Alcohol and Drug Dependence’.

MDFT als behandeling voor verslaving aan gaming op internet

Eind 2016 is een onderzoek gestart naar het therapeutisch effect van MDFT op verslaving aan internet-gaming bij adolescenten in Genève en Parijs. SJI verzorgt de beoordeling van opnames van gezinssessies op getrouwheid (adherentie) aan MDFT. In 2017 zal er eerst een pilot gedraaid worden. De wetenschappelijke projectleiding ligt bij H. Rigter, in dienst van de behandelcentra in Genève en Parijs.

Onderzoek ZonMw naar werkzame bestanddelen van gezinstherapieën

Het UMCG, NJI, Praktikon, Radbouduniversiteit Nijmegen en de RuG doen onderzoek naar de werkzame bestanddelen die onderdeel uitmaken van interventies gericht op zware opvoedproblemen en muliprobleemgezinnen. Hiervoor worden acht gezinsinterventies die in literatuurstudies hun effect bewezen hebben, beoordeeld op werkzame bestanddelen. Een van de interventies is MDFT. Het doel van dit onderzoek is het identificeren van de meest effectieve werkzame bestanddelen van deze therapieën. Een aantal jeugdhulpverleningsintellingen die MDFT bieden, zijn benaderd om deel te nemen aan het onderzoek. SJI neemt deel aan de drie maandelijkse communicatieoverleggen tussen onderzoekers en de praktijk. In 2017 zal er een pilot starten.

Onderzoekscommissie SJI

In het vierde kwartaal van 2016 is een plan van aanpak opgesteld voor het opzetten van een onderzoekscommissie binnen SJI. Deze commissie heeft als primaire doelstelling het coördineren van al het onderzoek met betrekking tot MDFT. Op lange termijn wil de onderzoekscommissie het centrale punt zijn waar alle vragen/ideeën/resultaten m.b.t. onderzoek over MDFT samenkomen. Op deze manier wil SJI haar (kennis)positie met betrekking tot MDFT in Europa verder versterken en resultaten van onderzoeken actief gebruiken om haar aanbod verder uit te breiden en in de markt te zetten.

De onderzoekscommissie bestaat uit 4 leden:

  • C. Gelderblom (voorzitter)
  • K. Mos
  • S. Cool
  • M. Aarts

In het eerste kwartaal van 2017 zal de onderzoekscommissie officieel van start gaan. Dit zal dan ook worden gecommuniceerd aan relevante partijen.

Accreditaties en erkenningen

Accreditaties

In 2016 is voor de volgende opleidingen accreditatie aangevraagd bij zowel SKJ als Registerplein:

Geaccrediteerde opleidingen Aantal punten Registerplein Aantal punten SKJ
Opleiding MDFT-supervisor 98 16,1
Module MDFT-LVB 26,5 8
Training GGW 24,5 10,1
Masterclass 20017 3,5 2

Erkenningen

In mei 2016 heeft de deelcommissie Justitiële Interventies van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) Multidimensionele Familietherapie (MDFT) erkend als effectieve behandeling voor jongeren die aan cannabis verslaafd zijn. De commissie, die is ingesteld op verzoek van het ministerie van Veiligheid en Justitie, heeft MDFT erkend op het hoogste niveau ‘effectief volgens sterke aanwijzingen’. MDFT is een van de weinige interventies in deze categorie voor de doelgroep jongeren.

De Nederlandse erkenningscommissie oordeelde verder dat MDFT een gunstig effect heeft op crimineel gedrag van jongeren. Jongeren gaan na behandeling minder vaak de fout in. De bewijskracht hiervoor is sterk in het buitenland. In Nederland is onderzoek hiernaar nog niet afgerond, maar de eerste onderzoeksresultaten zijn positief. De verwachting is dat dit onderzoek zal bijdragen aan een hogere beoordeling van MDFT als het gaat om de effectiviteit met betrekking tot crimineel gedrag.

Publicaties

In 2016 zijn alleen artikelen gepubliceerd in Nederland. Het gaat hierbij om de volgende artikelen: